تبلیغات
درباره حقایق آشکاری که ما ندیدیم - قرارداد اوت 1907م / شهریور 1286 ش
 
درباره حقایق آشکاری که ما ندیدیم
امام علی (ع) : در دگرگونی روزگار ، گوهر شخصیت مردان آشکار میگردد.
دوشنبه 18 شهریور 1392 :: نویسنده : میلاد -

ورود به قرن بیستم با چند واقعة مهم برای ایران همزمان شد. یكی از این وقایع انعقاد قرارداد 31 اوت 1907م/ 22 رجب 1325ق/ 9 شهریور 1286 میان انگلستان و روسیه است. هدف قرارداد حل اختلاف دو كشور بود و موضوع آن به تقسیم منافع آنها در افغانستان، تبت و ایران اختصاص داشت. تقریباً از اوایل 1901م/ 1319ق سیاستمداران انگلیسی تلاش كردند روسها را برای حل اختلافاتشان پای میز مذاكره بكشند. لنز داون در گفتگو با سفیر روسیه در اكتبر 1901م / 1319ق پیشنهاد تقسیم ایران را داد. اما روسیه كه نمی‏خواست در منافعش با انگلستان در ایران سهیم شود با پیشنهاد لنز داون مخالفت كرد. انگلستان برای وادار ساختن روسیه به تقسیم ایران به اقداماتی دست زد. از جمله در 30 ژانویه 1902م/ 20 شوال 1319ق قراردادی با ژاپن منعقد كرد با اتكا به این قرارداد در 9 فوریه 1904م/ 22 ذیقعده 1321 ق ژاپن به روسیه حمله كرد و این جنگ به شكست روسیه انجامید و در بعد داخلی و خارجی تبعات سنگینی برای روسیه داشت. اقدام دیگر انگلستان عقد قراردادی با فرانسه بود كه متحدی دیگر برای خود در اروپا به دست آورد. اعزام سر چارلز هاردینگ به سن پترزبورگ هم برای مهیا كردن زمینه‏های قرارداد صورت گرفت. روسیه كه در جنگ از ژاپن شكست خورده و درگیر انقلاب داخلی هم شده بود تصمیم گرفت برای بازیافت نیروی از دست رفته‏اش بعضی از مشكلاتش را حتی به صورت موقت حل كند تا نیروی كافی برای حل معضلات پیش آمده داشته باشد. ازا ین رو سكان وزارت خارجه روسیه در اختیار ایزولسكی قرار داده شد كه خواهان توافق با انگلستان بود. فراخوانی اشپایر دشمن سرسخت انگلیس از تهران و اعزام هارتویك به جای وی از جمله اقدامات ایزولسكی برای نشان دادن حسن نیتش به انگلستان بود. به هر حال بعد از سالها مذاكره با انگلستان و روسیه قرارداد معروف 1907 را منعقد كردند.

 

ایرانیان از 1323ق / 1905م در جریان مذاكرات قرار داشتند. روزنامه حبل‏المتین تقریباً در هر شماره اخبار مربوط به مذاكرات روسیه و انگلستان را چاپ می‏كرد. اما نكته درخور توجه آنكه كسی در ایران به اعتراض جدی و رسمی برنخواست. گرچه مذاكرات قرارداد پیش از مشروطه شروع شده بود اما امضای قرارداد در دورة مشروطه صورت گرفت. ایرانیان آنچنان سرگرم درگیریهای داخلی بودند كه مجالی برای پرداختن به موضوع مهمی همچون قرارداد 1907 را نیافتند. جالب آنكه درست در همان روز امضای قرارداد، در ایران میرزا علی‏اصغرخان امین‏السلطان رئیس‏الوزرا ترور شد. عین‏السلطنه در خاطراتش به وصف اوضاع پس از ترور می‏پردازد و می‏نویسد:


پس از قتل اتابیك امین‏السلطان... ولایات مغشوش، همه جا درهم و برهم، رشته نظم گسیخته، یك شیر تو شیری است كه نمی‏شود تحریر كرد“ وكلا هم دو دسته بودند گروهی كه گویی اطلاعی از عمق فاجعه نداشتند و گروهی دیگر كه با وجود آگاهی از ابعاد فاجعه خاموش ماندند. حبل‏المتین در غره شعبان 1325 در صفحه یك از نمایندگان مجلس گله می‏كند كه “عقلاء دانشمند می‏دانند كه با این وضع غفلت و بی‏خبری ما امضای عهدنامه همان و خاتمه یافتن سلطنت و استقلال ایران همان .... همة توقع ما از وكلا است كه با این همه هیاهو و اظهارات چرا در این‏گونه موارد به تكالیف خود عمل نمی‏كنند در جزئیات كه خارج از شغل و وظیفة آنها است این همه داد و بیداد دارند و برای حفظ استقلال مملكت یك كلمه نمی‏گویند.“


به هر حال در چنین اوضاعی برای اولین بار روسیه و انگلستان طبق این قرارداد ایران را میان خود تقسیم كردند. بخشهای مرتبط به ایران در این قرارداد شامل یك مقدمه و پنج فصل بود. انعقاد قرارداد 1907 خدشه‏ای جبران‏ناپذیر بر استقلال ایران وارد آورد و زمینه‏ساز توافقاتی شد كه در سالهای بعد میان انگلستان و روسیه صورت گرفت.


منبع:موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران

آزیتا لقانی





نوع مطلب : تاریخ معاصر ایران، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
سه شنبه 22 فروردین 1396 02:02 ب.ظ
Howdy, i read your blog occasionally and i own a similar one and i was just curious if
you get a lot of spam comments? If so how do you prevent it,
any plugin or anything you can recommend? I get so much lately it's driving me crazy so any
help is very much appreciated.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر



آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :